Door Toine Nagel – Met groot enthousiasme wordt de ene na de andere Museum App gelanceerd. Wanneer ik de opdrachtgevers vraag naar het “waarom?” achter zo’n App dan lijken de antwoorden sterk op het antwoord dat een beroemde bergbeklimmer ooit gaf toen hem gevraagd werd waarom hij de hoogste berg ter wereld beklommen had: “Omdat het kan…”.

De ‘app hause’ is natuurlijk begonnen bij de introductie van de iPhone. De museum-app-hause werd pas echt ontketend toen Augmented Reality de consumentenmarkt bereikte…

Augmented Reality:
Omstreeks 2007 begon Augmented Reality aan zijn doorbraak in dagelijkse toepassingen. Daarmee kwamen ook bedrijven als Layar om de hoek kijken. In 2008 raakte ik door mijn partime docentschap zijdelings betrokken bij de hippe applicaties van onder andere Museum Boymans van Beuningen.

Studenten bedachten en maakte Augmented Reality tours, 3D brochures, ’shout clouds’, hologrammen en nog heel veel meer creatieve ideeën en toepassingen. Hartstikke leuk dat het allemaal kan. Hartstikke leuk ook dat studenten zich hierop uit kunnen leven. Maar na zo’n ‘uitleef fase’ verwacht je dat de situatie normaliseert, dat de  mogelijkheden genoegzaam bekend zijn en dat musea zich af gaan vragen:

“Wat kan ik hier strategisch mee?”

… omdat het een doel dient
Mijn collega’s en ik hebben door de jaren heen veel innovaties voortgebracht. De grenzen en de mogelijkheden verkennen, daar moet je opdrachtgevers niet mee ‘lastig vallen’, was en is ons credo. Onze motivatie is de omgekeerde van hetgeen ik nu vaak zie gebeuren:

Wij onderzoeken éérst wat de latente behoefte van de eindgebruiker is. Vervolgens proberen we die behoefte op allerlei manieren te vervullen. En als dat betekent dat het onmogelijke mogelijk gemaakt moet worden dan doen we dat.

Strategische koers
Veel musea richten hun pijlen op jongeren. Daar zie ik, strategisch, de logica van in. Onderzoek heeft immers uitgewezen dat kinderen die op jeugdige leeftijd kennis maken met kunst en cultuur daar hun hele leven lang een bepaalde affiniteit mee houden. 

Hun ouders spelen een belangrijke rol in dat proces. Door nú te investeren in ouders en het kroost borg je als museum je bezoekers voor de toekomst. In die zin is investeren in ouders met jonge kinderen dus een investering in je eigen toekomst als museum.

Doe je die ouders en hun kinderen een plezier met mobiele applicaties? 
Als vader van een zoon en een dochter moet ik er niet aan denken dat wij als gezinnetje, ieder met de neus in een eigen Smartphone, door een museum heen struinen. De schaarse tijd die wij als gezin met elkaar door kunnen brengen die wil ik ook graag écht met elkaar doorbrengen. Als alle gezinsleden daar niet alleen fysiek maar ook met hun aandacht bij zijn dat is dan wel zo plezierig.

Dat wil niet zeggen dat een museum app geen rol kan of mag spelen in ons gezamelijke dagje uit.  Dat mag best. Zolang het maar iets toevoegt, en niet ons dagje uit verpest. En wanneer ik mijn kinderen aankijk en dan geen gezicht maar de rugzijde van een ‘handheld’ zie, dan word ik daar niet vrolijk van.

Cultuur- en generatieverschillen
Mijn kids vinden het niet erg om de hele dag met hun neus in hun telefoons te zitten. Maar ik, als lid van de oudere generatie, stoor mijzelf daar dus wel aan. Dat ik daar niet alleen in sta dat bewijst dit onderzoek .  

Scenario’s en latente wensen
Biedt u als museum mij echter een QR code bij een bepaald object, dan scan ik die code even snel met mijn Smartphone, en gebruik die code later als bookmark om op mijn gemak nog eens even rustig terug te bladeren…

Die functionaliteit is, voor mij althans, van toegevoegde waarde. Het verstoort mijn ‘experience’ niet want ín museum ben ik met mijn aandacht bij het museum én bij mijn gezinnetje. Door die QR code verruimt u als  museum mijn ‘experience’ tot buiten de muren en buiten de openingstijden van het museum.

Zo kan ik nog veel meer applicaties bedenken die toegevoegde waarde bieden. De essentie is dat een app mét toegevoegde waarde begint bij jezelf inleven in de wensen en de experiece van de bezoeker.

Gewoon een tool…
Al met al ben ik zéker niet tegen museum app’s. Als ze maar wat toevoegen. App’s die als zaligmakend, als redder in nood, gezien worden daar geloof ik dus niet in. In mijn ogen is een app een tool, en niet het doel.

Toine Nagel
“Iets met marketing…”

PS: Bent u inhoudelijk geïnteresseerd in museum app’s? Kijk dan eens op de Museum Mobile wiki. Deze wiki begon bij ‘Tate Modern’ en groeide uit tot een mooi museum app overzicht: Tate Wiki